Laatst bijgewerkt: 20 februari 2025 | Door Marc Tukker, WKI-geregistreerd incasso jurist.
Een debiteur mailt: “Factuur klopt niet, werkzaamheden zijn nooit akkoord gegeven.” Jij weet dat het wél klopt – maar je wilt geen week verspillen aan pingpongen. Dan is de verleiding groot: je plakt het bezwaar in ChatGPT en vraagt om een ‘sterke reactie’. Snel, strak, overtuigend. Alleen: bij incasso is snelheid pas winst als je juridisch geen gaten laat vallen.
Het gebruik van chatgpt bij incasso kan je organisatie echt versnellen, vooral in triage, dossiervorming en het strak krijgen van je argumentatie. Maar we zien ook dat het misgaat op precies de plekken waar het geld wordt verdiend: bewijs, verjaring, privacy en de toon die later tegen je gebruikt wordt. Hieronder leggen we uit waar ChatGPT je sterker maakt, waar het je kwetsbaar maakt, en hoe je het inzet zonder juridische schade.
Gebruik van chatgpt bij incasso: waar het echt waarde toevoegt
ChatGPT is geen jurist en geen dossierbehandelaar. Wél is het een krachtige tekst- en structuurmachine. Het verschil zit in regie. Als jij het model voert met de juiste feiten, en een jurist de uitkomst juridisch afhecht, kan het je doorlooptijd aanzienlijk verkorten.
De grootste winst zit meestal niet in ‘een mooiere sommatie’, maar in drie operationele knelpunten: (1) het snel begrijpen van het verweer, (2) het ordenen van bewijs en (3) het formuleren van een consistente proceslijn.
1) Verweer in minuten ontleden (in plaats van een middag)
Debiteuren die niet willen betalen, worden zelden stil. Ze komen met een verhaal. “Niet geleverd.” “Onjuiste tarieven.” “Mondeling iets anders afgesproken.” “Mijn klant heeft ook nog niet betaald.”
ChatGPT kan dat verweer razendsnel terugbrengen tot juridische thema’s: betwisting van de overeenkomst, beroep op opschorting, klachtplicht, ontbinding, verrekening. Niet omdat het model ‘gelijk heeft’, maar omdat het je dwingt om het bezwaar te labelen. Dat helpt je om direct de juiste vervolgvraag te stellen: welk bewijsstuk mist er, en welk punt is beslissend?
De praktische winst: je voorkomt dat je reageert op de emotie, en stuurt op het bewijs.
2) Bewijsstukken omzetten naar een dossier dat klopt
Incasso wordt juridisch als het erop aankomt. En dan wint niet degene met de hardste woorden, maar degene met het beste dossier.
ChatGPT kan helpen om een rommelig geheel van offertes, e-mails, pakbonnen, werkbonnen en WhatsApp-berichten om te zetten in een tijdlijn met hiaten. Je krijgt sneller antwoord op vragen als: wanneer is aanvaard, wat was de scope, wanneer is geleverd, wanneer is geklaagd, wat is er betaald, wat staat nog open.
Let op: het model mag nooit de feiten ‘invullen’. Het mag alleen structureren op basis van wat jij aanlevert. Als je dat bewaakt, heb je in korte tijd een dossier dat klaar is voor juridische druk.
3) Consistente argumentatie, één lijn, minder ruis
Veel ondernemers verliezen slagkracht door variatie: maandag zeggen ze A, woensdag zeggen ze B, en bij escalatie wordt het C. Die inconsistentie is koren op de molen van een debiteur die verweer wil rekken.
ChatGPT kan je helpen om één kernpositie te formuleren, met ondersteunende argumenten die niet met elkaar botsen. Vooral bij meerdere contactmomenten of meerdere interne stakeholders (sales, operatie, finance) voorkomt dat ruis.
Waar het misgaat: ChatGPT maakt fouten die je pas voelt bij escalatie
Bij incasso draait het niet om “best plausibel”. Het draait om aantoonbaar, correct en strategisch. Hier zitten de risico’s die wij in dossiers terugzien.
Hallucinaties: ‘wetsartikelen’ die niet bestaan
ChatGPT kan overtuigend klinken en toch onjuist zijn. Denk aan een verwijzing naar een niet-bestaand wetsartikel, of een verkeerd criterium voor verzuim, klachtplicht of verjaring. Dat lijkt een detail, maar een debiteur die ruikt dat je juridische basis wankelt, gaat niet betalen – die gaat traineren.
Te veel prijsgeven, te vroeg
Een andere klassieker: een AI-gegenereerde reactie die te uitgebreid is. Je geeft onnodig context, interne afwegingen of zwakke plekken prijs. Bij incasso wil je juist gecontroleerd communiceren: feitelijk, juridisch stevig, en zonder open eindjes.
Een te ‘menselijke’ ChatGPT-brief kan ook uitnodigen tot discussie. Terwijl je vaak juist richting betaling of formele stap wilt sturen.
Privacy en vertrouwelijkheid: je dossier is geen prompt
Een openstaande factuur bevat vaak persoonsgegevens (contactnamen, e-mails), soms medische of HR-gerelateerde info, en bijna altijd bedrijfsvertrouwelijke afspraken. Alles wat je in een AI-tool plakt, kan onder je eigen compliance-regime vallen.
We zien dat ondernemers hier te licht over denken. “Het is maar een factuur.” Maar een factuur plus e-mailthread plus leveringsdetails is een compleet dossier. Dat wil je niet ongecontroleerd in tools stoppen zonder duidelijke afspraken, logging en dataminimalisatie.
Onbedoelde erkenningen en verjaringstechniek
De woorden die je kiest kunnen juridisch effect hebben. Een onhandige zin als “we begrijpen dat u meent dat de levering niet volledig was” kan in het verkeerde dossier worden gelezen als een opening naar een gedeeltelijke tekortkoming.
Ook verjaring en stuiting vragen precisie. Als je daar slordig over communiceert, kan je positie verzwakken. Dit is precies waarom AI zonder juridische eindcontrole riskant is.
Zo gebruiken wij ChatGPT bij incasso – met juridische regie
Wij zijn niet tegen AI. Integendeel: als het je doorlooptijd verkort en je dossier versterkt, is het een wapen. Maar wel een wapen dat je veilig moet hanteren.
Begin met triage, niet met dreigen
Gebruik ChatGPT eerst om het probleem scherp te krijgen: wat claimt de debiteur, welke kernvraag moet beantwoord worden, welke bewijsstukken zijn doorslaggevend. Laat het model samenvatten en vragen genereren.
Pas daarna bepaal je de juridische route. Dreigen zonder fundament is precies wat een debiteur nodig heeft om tijd te winnen.
Werk met ‘harde inputs’: alleen wat je kunt bewijzen
Voer alleen informatie in die in je dossier zit: offerte, opdrachtbevestiging, leveringsbewijs, correspondentie, betaalafspraken. Geen aannames, geen interpretaties. Vraag ChatGPT expliciet om hiaten te markeren.
Daarmee maak je van het model een controlelijst, geen verhalenverteller.
Laat het model varianten maken voor toon en druk
ChatGPT is goed in stijlen. Dat is bruikbaar, mits jij de grenzen bepaalt. Je kunt bijvoorbeeld laten schrijven in een zakelijke, korte toon die de kernpunten neerzet, of in een striktere toon met heldere termijnen en consequenties.
Belangrijk: jij blijft de regisseur. Jij bepaalt de escalatielogica en de juridische basis. Het model doet taal en structuur.
Praktijkvoorbeelden: wanneer AI je helpt, en wanneer je moet oppassen
We houden het concreet. Dit zijn situaties die wij vaak zien bij ondernemers die al ‘verder dan de eerste herinnering’ zijn.
Casus 1: “Niet akkoord” – maar de e-mails zeggen iets anders
Een debiteur stelt dat er nooit akkoord is gegeven op de offerte. In werkelijkheid is er een e-mail: “Ga maar starten, we hebben haast.” Een ondernemer liet ChatGPT een reactie schrijven en kreeg een nette brief terug, maar zonder het cruciale punt: aanvaarding kan ook blijken uit gedrag en correspondentie.
Met de juiste prompt had ChatGPT eerst de bewijsstukken moeten opvragen en de tijdlijn moeten maken. Dáár zit de winst: niet in de beleefdheid, maar in het juridisch scherp zetten van aanvaarding en uitvoering.
Casus 2: Verrekening met “schade” zonder onderbouwing
Debiteur zegt: “We verrekenen met schade door te late levering.” ChatGPT kan een stevige tegenbrief maken, maar het risico is dat je gaat discussiëren over de hoogte van schade terwijl je eerst de grondslag moet aanvallen: is er ingebrekestelling, is er causale schade, is er een deugdelijke specificatie, is er überhaupt een verzuimsituatie?
AI is hier nuttig om een vragenlijst te genereren: welke stukken moeten zij leveren om verrekening aannemelijk te maken. Daarmee draai je de bewijslastdruk omhoog.
Casus 3: Ontruiming bedrijfspand bij faillissement – AI als checklist, niet als advocaat
Bij huurachterstand in een bedrijfsruimte en een huurder die richting faillissement gaat, is tijd je vijand. Ondernemers willen ‘even snel’ een ontruimingsbrief laten maken door AI. Dat is gevaarlijk. Dit raakt aan insolventieregels, positie van de curator, en strategische timing.
Wat AI wél kan: een checklist genereren van documenten en feiten die je direct nodig hebt (huurcontract, betalingshistorie, correspondentie, eventuele zekerheden, status faillissementsaanvraag, wie is tekenbevoegd). Maar de inhoudelijke juridische route moet onder regie van een jurist. Hier is een fout geen tikfout, maar een gemiste kans.
De maatstaf: versnellen zonder je positie weg te geven
Het gebruik van chatgpt bij incasso is een voordeel als het zorgt voor:
- snellere dossierhelderheid (wat is feit, wat is verhaal)
- betere bewijsdiscipline (wat kunnen we aantonen)
- strakkere communicatie (één lijn, geen ruis)
Het is een nadeel als het leidt tot:
- onjuiste juridische beweringen
- te veel informatie delen
- privacy- of complianceproblemen
- brieven die discussies openen in plaats van sluiten
Voor ondernemers is dit de kern: AI kan je helpen om sneller te schieten, maar een jurist zorgt dat je raak schiet.
Wanneer je beter meteen juridische slagkracht inzet
Sommige dossiers zijn geen ‘tekstprobleem’. Als er verweer is met schijnbaar juridische onderbouwing, als er sprake is van faillissementsdreiging, of als er meerdere contractlagen en leveringen door elkaar lopen, dan win je niet met betere zinnen. Dan win je met regie, bewijsvoering en escalatiestrategie.
Bij Intercash incasso juristen combineren we snelheid met juridische controle: binnen 30 minuten eerste actie, met een vaste jurist die het dossier overneemt en de druk opbouwt waar een standaard incassotraject vaak blijft hangen. Als je wilt weten hoe jouw dossier juridisch het sterkst staat en waar AI kan helpen zonder risico, dien je vordering in via https://www.intercash.nl/.
Een laatste gedachte die je vandaag al geld kan schelen: laat ChatGPT niet jouw stem zijn richting de debiteur. Laat het jouw interne versneller zijn. Naar buiten toe hoort alleen te gaan wat je kunt bewijzen, juridisch klopt en strategisch klopt. Dat is het verschil tussen woorden maken en betalingen afdwingen.
